Sập mỏ tại miền Đông Congo khiến ít nhất 200 người thiệt mạng

Công nhân khai thác quặng coltan tại mỏ Rubaya, miền Đông Congo, tháng 5/2025 (Ảnh: AP)

Giới chức do lực lượng nổi dậy bổ nhiệm tại miền Đông Congo cho biết, một vụ sạt lở đất trong tuần này đã làm sập nhiều hầm mỏ tại khu mỏ coltan Rubaya, khiến ít nhất 200 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Theo người phát ngôn của chính quyền tỉnh Bắc Kivu do lực lượng M23 kiểm soát, vụ việc xảy ra hôm 28/1 tại Rubaya, khu vực hiện nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng nổi dậy M23. Nguyên nhân được xác định là do mưa lớn kéo dài gây sạt lở đất. Nhiều nạn nhân hiện vẫn bị vùi lấp dưới bùn đất và chưa thể tiếp cận.

Những người bị thương đã được đưa tới các cơ sở y tế tại thị trấn Rubaya, trong khi một số trường hợp nặng dự kiến được chuyển tới thành phố Goma, cách hiện trường khoảng 50 km. Sau thảm họa, chính quyền địa phương đã tạm dừng hoạt động khai thác thủ công tại khu mỏ và yêu cầu di dời các hộ dân dựng lều trại gần khu vực nguy hiểm.

Một cựu thợ mỏ tại Rubaya cho biết các vụ sạt lở xảy ra thường xuyên do hệ thống đường hầm được đào thủ công, kết cấu yếu và thiếu các biện pháp an toàn. Theo người này, trong một hố mỏ có thể có tới hàng trăm người cùng làm việc, khiến chỉ một vụ sập hầm cũng có thể ảnh hưởng tới nhiều khu vực xung quanh.

Rubaya nằm ở trung tâm miền Đông Congo, khu vực giàu tài nguyên khoáng sản nhưng đã nhiều thập kỷ chìm trong bạo lực giữa quân đội chính phủ và các nhóm vũ trang, trong đó có lực lượng M23 được cho là có sự hậu thuẫn từ Rwanda. Sự trỗi dậy trở lại của M23 thời gian gần đây đã làm xung đột leo thang, khiến tình hình nhân đạo vốn đã nghiêm trọng càng thêm trầm trọng.

Congo là một trong những quốc gia cung cấp coltan lớn nhất thế giới, loại quặng chứa tantalum - vật liệu quan trọng trong sản xuất điện thoại thông minh, máy tính và động cơ máy bay. Năm 2023, nước này chiếm khoảng 40% sản lượng coltan toàn cầu, riêng các mỏ tại Rubaya đóng góp hơn 15% nguồn cung tantalum thế giới.

Lực lượng M23 đã chiếm quyền kiểm soát Rubaya và các mỏ tại đây từ tháng 5/2024. Theo một báo cáo của Liên hợp quốc, kể từ đó, lực lượng này đã áp thuế đối với hoạt động khai thác và vận chuyển coltan, thu về ít nhất 800.000 USD mỗi tháng.

Miền Đông Congo hiện là một trong những điểm nóng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới, với hơn 7 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong đó có hơn 300.000 người phải di tản kể từ tháng 12/2025. Dù các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được tiến hành, giao tranh tại khu vực này vẫn tiếp diễn, tiếp tục gây thương vong lớn cho dân thường.