Siết quản lý an toàn thực phẩm từ sản xuất đến lưu thông theo Nghị định 46

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP ngày 26/1 của Chính phủ quy định về công bố, đăng kí sản phẩm thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026; Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, có hiệu lực từ ngày 26/1/2026.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, việc có quy định mới chắc chắn sẽ phát sinh lúng túng ban đầu. Những ngày vừa qua, Bộ Y tế đã nhận được ý kiến của các doanh nghiệp, địa phương phản ánh về một số nội dung thực hiện còn lúng túng, cần làm rõ thêm.

Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, Bộ Y tế đã tổ chức nhiều cuộc họp liên ngành, từ cấp kỹ thuật đến cấp lãnh đạo, với sự tham gia của Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính và Văn phòng Chính phủ. Sáng cùng ngày, Phó Thủ tướng Chính phủ cũng đã chủ trì cuộc họp rà soát toàn diện các vướng mắc liên quan đến Nghị định 46.

Theo ông Đỗ Xuân Tuyên, khi triển khai quy định mới cần sự phối hợp của các ban ngành, tập trung vào việc hướng dẫn, giải quyết vướng mắc trong tổ chức thực hiện, ban hành văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền.

Theo tổng hợp bước đầu, các khó khăn chủ yếu liên quan đến kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt là nông sản, thủy sản và thực phẩm tươi sống, ngoài ra còn có phản ánh về bánh kẹo và một số nhóm thực phẩm khác.

Thông tin về các nội dung tại Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13/2026, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Chu Đức Thịnh cho hay, các quy định mới tăng cường giám sát hoạt động quảng cáo thực phẩm trên mạng xã hội; kiểm tra, giám sát đơn vị kinh doanh phát hành quảng cáo, người chuyển tải quảng cáo, người có ảnh hưởng thực hiện quảng cáo thực phẩm, đồng thời xây dựng và ban hành bộ quy tắc ứng xử nghề nghiệp trong hoạt động quảng cáo thực phẩm.

Bên cạnh đó, quy định rõ trách nhiệm của một số bộ, ngành liên quan và UBND cấp tỉnh trong công tác quản lí an toàn thực phẩm, nhằm chủ động quản lí, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng để sản xuất sản phẩm giả, làm giả phiếu kiểm nghiệm; kinh doanh, quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội, đồng thời kiểm soát giá thực phẩm chức năng, sữa dành cho trẻ dưới 6 tuổi theo quy định của Luật Giá.

Về hậu kiểm, hiện nay Luật An toàn thực phẩm chưa có khái niệm và quy định rõ ràng về hậu kiểm, vì vậy các khái niệm, nội dung hậu kiểm sẽ được quy định cụ thể trong Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Trên cơ sở tham khảo mô hình hậu kiểm của Cơ quan Quản lí Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kì, Nghị định mới đã bổ sung các nội dung quy định cụ thể về hậu kiểm.

Nhằm tăng cường giám sát, bảo đảm các sản phẩm lưu thông trên thị trường đạt chất lượng và an toàn, Nghị định bổ sung quy định về kiểm tra theo kế hoạch (xây dựng, ban hành kế hoạch về nội dung và tần suất kiểm tra, tổ chức triển khai thực hiện) và kiểm tra đột xuất (các trường hợp hậu kiểm, nội dung hậu kiểm).

Cũng theo ông Chu Đức Thịnh, Nghị định và Nghị quyết mới tăng cường vai trò của các bộ (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương) và UBND các tỉnh, thành phố trong công tác hậu kiểm: hằng năm xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm tra định kì; tổ chức kiểm tra đột xuất khi có yêu cầu đối với lĩnh vực được phân công quản lí.

Đồng thời, tăng cường vai trò của các cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lí nhà nước, chủ động lấy mẫu giám sát thị trường. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày cấp giấy tiếp nhận đăng kí bản công bố sản phẩm, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm cung cấp phương pháp kiểm nghiệm các chỉ tiêu an toàn và chất lượng sản phẩm của cơ sở sản xuất cho các cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định để triển khai việc lấy mẫu giám sát chất lượng trên thị trường.

Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung quy định về thu hồi các thủ tục hành chính, bao gồm: thu hồi Giấy tiếp nhận đăng kí bản công bố sản phẩm thực phẩm; gỡ bỏ thông tin sản phẩm đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lí nhà nước có thẩm quyền và quy định biện pháp xử lí sản phẩm sau thu hồi; tạm dừng tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng kí bản công bố; thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; thu hồi Giấy xác nhận nội dung quảng cáo.

Có thể nói, các quy định mới tại Nghị định 46/2026 và Nghị quyết 66.13/2026 thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm từ khâu sản xuất đến lưu thông trên thị trường. Qua đó, góp phần ngăn chặn tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả, quảng cáo sai sự thật, bảo đảm quyền lợi chính đáng và sức khỏe của người tiêu dùng.

Bên cạnh phần trình bày của Cục An toàn thực phẩm, hội nghị dành thời gian thảo luận, trao đổi, giải đáp vướng mắc nhằm thống nhất nhận thức, nâng cao hiệu quả triển khai các quy định mới trong thực tiễn quản lí an toàn thực phẩm tại trung ương và địa phương.

Việc tổ chức Hội nghị có ý nghĩa quan trọng, góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lí nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong quá trình thực hiện quy định pháp luật.