Các hãng dược ứng dụng AI để rút ngắn thử nghiệm thuốc

Theo Reuters, trí tuệ nhân tạo (AI) hiện chưa tạo ra những đột phá lớn trong việc tìm ra các phân tử thuốc mới, nhưng đang giúp ngành dược tinh giản nhiều khâu tốn thời gian như tuyển người tham gia thử nghiệm lâm sàng, lựa chọn địa điểm nghiên cứu và soạn thảo hồ sơ nộp cho cơ quan quản lý.

Tại Hội nghị Chăm sóc sức khỏe JP Morgan, các lãnh đạo từ 7 hãng dược lớn và 6 công ty công nghệ sinh học cho biết AI đang giúp rút ngắn hàng tuần làm việc ở những công đoạn vốn đòi hỏi nhiều nhân lực. Trung bình, quá trình đưa một loại thuốc mới ra thị trường có thể mất tới 10 năm và tiêu tốn khoảng 2 tỷ USD.

Nhiều hãng dược, trong đó có Eli Lilly, đang đặt cược rằng AI không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao tỷ lệ thành công của các dự án thuốc mới. Các công ty đã ký hàng loạt thỏa thuận để ứng dụng AI, được coi là cuộc thay đổi công nghệ lớn nhất kể từ khi Internet ra đời.

Theo dự báo của McKinsey, AI tự động (agentic AI) có thể giúp tăng năng suất phát triển thuốc từ 35% - 45% trong 5 năm tới. Hãng dược Teva cho biết AI đang giúp doanh nghiệp tập trung nhiều hơn vào mục tiêu cốt lõi là đưa thuốc mới ra thị trường, thay vì các quy trình hành chính phức tạp.

Một trong những thách thức lớn của ngành là xử lý hàng nghìn trang tài liệu lâm sàng, an toàn và sản xuất để nộp cho các cơ quan quản lý tại nhiều quốc gia khác nhau. AI đang giúp các hãng như AstraZeneca, Roche và Pfizer tự động hóa việc tổng hợp, kiểm tra và đồng bộ hồ sơ.

Tập đoàn Novartis cho biết đã sử dụng AI trong 2023 để triển khai một thử nghiệm tim mạch quy mô 14.000 người, qua đó rút ngắn quá trình chọn địa điểm nghiên cứu từ 4 - 6 tuần xuống chỉ còn 2 giờ. Theo Novartis, việc tiết kiệm thời gian nhờ AI có thể giúp rút ngắn cả chương trình phát triển thuốc tính bằng tháng.

Trong khi đó, GSK cho biết việc ứng dụng AI và công nghệ số đã giúp hãng đẩy nhanh tiến độ thử nghiệm lâm sàng khoảng 15%, đồng thời tiết kiệm khoảng 8 triệu Bảng Anh chi phí trong năm qua. Các hãng khác như Genmab và ITM cũng đang thử nghiệm AI để tự động hóa phân tích dữ liệu và chuyển đổi báo cáo thử nghiệm sang định dạng chuẩn của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA).

Tuy vậy, giới phân tích nhận định cần thêm 1 - 3 năm nữa để có thể đánh giá rõ ràng mức độ AI thực sự giúp rút ngắn và cải thiện quá trình phát triển thuốc, do hiệu quả phụ thuộc vào cách thức và phạm vi triển khai công nghệ này.